Kính thưa các thi hữu!
Hiện nay thơ viết về chủ đề tình yêu đôi lứa, về biển đảo, về phụ nữ, về thầy cô, về đạo lý làm người...đã có rất nhiều. Nhưng viết về bảo hành trong gia đình thì rất ít, hiện nay có rất nhiều trẻ em đáng thương đang bị bạo hành ngay trong cái gọi là tổ ấm của mình, có những người PN ngày đêm cắn răng chịu đựng nỗi nỗi đau về thể xác và tinh thần. Rất mong các nhà thơ, nhà văn hãy có những sáng tác phản ánh về vấn đề này để phầ nào góp phần phòng, chống bạo lực gia đình
CB xin đăng lại bài viết từ năm 2009 của CB về bạo lực gia đình;
Hôm nay HY không có cảm hứng làm thơ chuyển qua nói chuyện xã hội chút để thay đổi không khí. Dạo này báo đài đưa nhiều tin về nạn bạo hành gia đình đang bùng phát đến mức báo động mới đây thôi ở Biên Hoà xảy ra một vụ bạo hành nhiêm trọng tự nhiên HY lại nhớ đến bài viết trước đây mình viết đang trên NSBL bài viết có tựa đề XIN ĐỪNG VÔ CẢM. Mặc dù bài viết này chỉ đề cập một phần nhỏ đến trường hợp bạo lực gia đình của đội vợ chồng trẻ ngay trước cửa nhà trong khu chung cư tôi đang sinh sống nhưng tôi xin trích lại nguyên văn trước khi tôi tiếp nói về vần đề này
Trong cuộc sống hiện nay có biết bao nhiêu người có những hành động và cử chỉ rất "Tình người" trước những sự việc xảy ra trước những bất bình mà họ trông thấy, họ sẵn sàng xả thân cứu người không cần suy tính không cần biết họ là người thân hay có quen biết hay không? Vậy mục đích cứu người của họ là gì nhỉ? chẳng là gì cả chỉ vì trong họ luôn có chữ "Tình". Tình yêu thương đồng loại yêu thương giữa con người với con người trong họ nó bao la quá vĩ đại quá. Chính vì thế mà đã từng có một chị phụ nữ anh dũng nhảy xuống dòng nước lũ đang chảy xiết để cứu người rồi kết quả chị phải hy sinh chị vĩnh viễn ra đi để mang lại sự sống cho người khác, để lại nỗi tiếc thương của xã hội gia đình với những đứa con thơ. Có những anh sẵn sàng đuổi theo bắt cướp khi nghe tiếng tri hô đâu đó ngoài đường rồi bị chém trọng thương ..v/v... và còn nhiều nhiều lắm những con người như thế.
Vậy mà đâu đó trong xã hội chúng ta đang sống vẫn còn có những người dửng dưng lạnh lùng trước những nỗi đau của người khác trước những sự việc bất bình đang diễn ra ngay mắt mình thật đáng trách phải không các bạn.
Mới tối qua thôi tại khu chung cư tôi đang ở khi mọi người đang vui vẻ ngồi tán gẫu trong nhà của một chị hàng xóm tiếng cười nói rộn ràng pha lẫn tiếng những đứa trẻ đang nô đùa tạo nên một không khí rất thân thiết rất "tình làng nghĩa xóm". Đột nhiên một tiếng động lớn phát ra từ nhà đối diện một tiếng đập rất mạnh làm những mảnh thủy tỉnh văng tứa tung chui qua khe cửa, lọt ra hành lang lối qua lại. Tất cả im lặng và nghe ngóng một chị thản nhiên phát biểu "Thằng H lại đánh vợ và đập đồ nữa rồi". Tiếp theo tiếng đập là tiếng đấm đá huỳnh huỵch làm chị vợ trong nhà khóc nức nở và có khi thét lên vì đau đớn tôi nghe mà đau đến xé lòng. Không hiểu sao ruột gan tôi cứ nóng sôi lên tôi nhấp nhỏm đứng lên rồi ngồi xuống rất muốn sang can thiệp nhưng lại nghĩ mình là phụ nữ chân yếu tay mềm nếu nó đang nóng đập cho một cải thì khổ; tôi liền quay sang phía một anh hàng xóm cao to lực lưỡng nhờ anh qua can thiệp chứ nó đánh vợ dữ quá. Anh xua tay một cách vô tình "ôi chuyện người ta xía vào làm gì cho mệt chẳng được gì có khi còn mang họa vào thân lời cám ơn không được nghe lại còn bị chửi nữa dại cả mặt". Tiếng thét lên của chị vợ ngày một lớn hơn nghe đau đớn lắm tôi không thể chịu thêm được nữa phải làm gì đi chứ cứ ngồi đây sao được hay gọi bảo vệ đi, tôi hối hả thúc dục mọi người hãy làm một việc gì nhưng kết quả là họ vẫn ngồi im lặng và bình thản như không. Như phản xạ tôi chạy ra gõ mạnh vào cửa và gọi tên anh chồng hung dữ đó, tôi ghé mắt nhìn qua của kính thấy lửa đang bốc cháy ở giữa nhà trời sao nó lại mang mền và gối ra để đốt nguy hiểm quá. Tôi hốt hoảng đập cửa mạnh hơn liên tục gọi tên anh chồng nghe tiếng tôi gọi anh chồng như chợt bừng tỉnh lại nên vôi vàng đi lấy nước dập lửa và cũng ngưng đánh đập vợ. Nghe ngóng một lát thấy tình hình đã ổn không còn động tĩnh gì nữa tôi yên tâm quay về nhà mình không hiểu sao lòng tôi bỗng nhiên thấy nhẹ nhõm đến thế chắc, có lẽ vì tôi không còn phải nghe tiếng khóc thét lên vì đau đớn của một người phụ nữ không còn phải chứng kiến cảnh ông chồng vũ phu đánh đập vợ mình. Nhìn những người hàng xóm cứ mặc nhiên vô tư đứng nhìn rồi thì thào to nhỏ tôi thấy giận và buồn quá sao họ lại dửng dưng và lạnh lùng với hàng xóm đến thế tôi tự hỏi đâu rồi tình làng nghĩa xóm? đâu rồi tối lửa tắt đèn có nhau? Có phải họ sợ bị liên lụy đến bản thân hay họ sợ mất lòng với hàng xóm? có lẽ họ bị mắc chứng bệnh "Vô cảm" trước những sự việc xảy ra thì phải, họ cứ phớt lờ tỉnh bơ nhưng không phải chuyện của mình nhưng họ đâu có biết với sự thờ ơ của mình trước những sự việc xảy ra dù rất nhỏ nhưng đôi khi gây ra hậu quả rất đáng tiếc đã có những ông chồng trong lúc cãi vả chỉ vì nóng giận đã vô tình đánh chết vợ mình để rồi phải ân hận suốt cuộc đời trong nhà đá. Và nếu như hôm nay ngọn lửa kia không được dập tắt kịp thì điều gì sẽ xảy ra hậu quả lúc đó đâu phải chỉ một mình vợ chồng anh ta gánh chịu? Vì thế mà tôi hy vọng rằng tất cả chúng ta hãy đừng "Vô cảm" trước mọi việc dù là nhỏ nhất nhé.
Câu chuyện về gia đình của anh H và chị V không chỉ dừng lại ở buổi tối hôm ấy, việc đánh đập vợ và đuổi vợ ra khỏi ra giữa đêm khuya trở thành một hành động quen thuộc được lặp đi lặp lại nhiều lần đến nỗi hàng xóm không còn ngạc nhiên mỗi khi nghe tiếng khóc và tiếng đấm đá của anh chồng phát ra trong căn nhà nhỏ cửa đã được khóa trái.
H và V là cặp vợ chồng còn rất trẻ thuộc thế hệ 8x hai người yêu nhau và đến với nhau tự nguyện không có sự ép gả. Cứ ngỡ với tư tưởng và nhận thức của giới trẻ giờ khác nhiều so với thời phong kiến vậy mà gia đình H lại hoàn toàn khác. H luôn có tư tưởng gia trưởng và xem thường vợ anh có thể nóng lên và đánh V bất cứ lúc nào dù trong đêm khuya khi cả chung cư đã chìm vào giấc ngủ. V là người phụ nữ chịu đựng không dám khóc và la lên khi bị đánh đập mỗi lần xảy ra chuyện chỉ nghe tiếng đám đá và đập đồ của anh chồng chỉ khi nào quá đau đớn cô mới bật khóc và có lúc dường như quá sức chịu đựng của người phụ nữ mỏng manh yếu đuối cô mới thét lên đau đớn.
Sau mỗi lần đánh đập như thế ngày hôm sau lại thấy cô vui vẻ bước bên chồng cùng đi làm, họ lại cười cười nói nói như chẳng có chuyện gì xảy ra. Lúc đầu tôi cũng cho rằng đó là một điều rất hay cần học hỏi vì vợ chồng ai cũng có lúc cơm không lành canh không ngọt sau đó lại yêu thương nhau là tốt. Nhưng trải qua rất nhiều lần như vậy tôi nhận ra rằng sự cam chịu của V dễ dàng bỏ qua những hành động vũ phu và bạo lực của chồng cũng là một trong những nguyên dẫn đến tình trạng bạo lực gia đình gia tăng ở mức báo động và trở thành thói quen trong gia đình.
Anh H lần đầu tiên đánh vợ cũng tỏ ra ân hận xấu hổ với hàng xóm nên ngày hôm sau đi phân bua và giải thích được chị V dễ dàng tha thứ và bỏ qua nên lại có lần thứ 2 thứ ba xảy ra dễ dàng khi anh lên cơn nóng...ngày qua ngày tình trạng đó trở nên quen thuộc và thường xuyên với gia đình của anh đến mức họ cho đó là bình thường.
Gia đình anh H và chị V là một trường hợp rất nhỏ trong biết bao trường hợp bạo lực gia đình về thể chất. Trong xã hội hiện nay bạo lực gia đình diễn ra dưới nhiều hình thức ở mọi giới mọi tầng lớp. Cứ ngỡ ở những gia đình trí thức sẽ ít xảy ra bạo hành gia đình nhưng như thế chưa hoàn toàn đúng. Bạo hành vẫn âm ỉ diễn ra trong một vỏ bọc rất đẹp một cuộc sống gia đình hạnh phúc không ồn ào không đánh đập không lời qua tiếng lại. Nhưng có ai biết trong cài vỏ bọc ấy có biết bao người phụ nữ bất hạnh phải hàng ngày đối mặt với bạo lực gia đình tình tinh thần hoặc tình dục.
Những nạn nhân của bạo lực này thường ít thổ lộ nên ít ai biết họ sống trong sự đau khổ vì bị hành hạ dằn vặt có khi dẫn đến uất ức mà chết. Khi tôi còn rất nhỏ đã chứng kiến một gia đình hàng xóm là người có trình độ hai vợ chồng tốt nghiệp Đại học sau khi vượt qua sự ngăn cản của gia đình họ đã kết hôn và sống với nhau rất hạnh phúc. Cuộc sống càng khó khăn họ lại càng yêu nhau và chung sức để vun đắp cho gia đình. Đến khi người chồng kiếm được việc làm khá ổn định thu nhập cao cuộc sống của họ khá giả hơn những tưởng hạnh phúc đến với họ. Nhưng không một ai biết người phụ nữ ấy hàng ngày bị chồng hành hạ về thể xác và tinh thần. Vì do hai gia đình không cùng tôn giáo nên anh chồng đã vì cô mà bất chấp gia đình ngăn cản anh đã bị bố mẹ và anh em từ khi quyết định lấy cô.
Cô vợ là người phụ nữ rất đẹp và hiền lành giọng nói miền trung nhẹ nhàng nên được hàng xóm yêu mến, anh lại hay đi làm xa nên mỗi lần về anh đều tỏ ra nghi ngờ vợ. Anh vô tư nhậu xỉn rồi về chửi bới cô thậm tệ anh lấy cớ vvà đổ lỗi chô cô mà anh bị gia đình từ bỏ, cô vẫn im lặng chịu đựng vì không muốn ai biết sẽ mất mặt khi mọi người biết gia đình không hạnh phúc như vậy. Chỉ mãi đến khi chồng cô trong một cơn say đã đánh cô đến sảy thai phải đưa đi cấp cứu ở bệnh viện mọi người mới biết việc. Có lần không chịu đựng được cô đã sang nhà tâm sự với mẹ tôi rằng chồng cô còn bắt cô cởi hết quần áo ra nằm trên gường cùng chồng nhưng chẳng để làm gì cả có những lúc cô tủi thân và uất ức muốn xuống tóc đi tu nhưng vì thương con nên cô cắn răng chịu đựng.
Qua hai câu chuyện mà tôi là người trực tiếp chứng kiến dù hậu quả chưa có gì nghiêm trọng lắm so với nhiều trường hợp mà báo chí lên án. Nhưng tôi muốn đưa ra trường hợp rất đơn giản để phân tích việc bạo lực gia đình xuất phát từ đâu do đâu hậu quả của tình trạng đó gây ra và nhận thức của xã hội về vấn đề này như thế nào.
Nói đến nguyên nhân dẫn đến tình trạng bạo hành gia đình ngày một báo động trước hết đó là sự ảnh hưởng của tư tưởng trọng nam vẫn còn ăn sâu vào trong máu thịt của người Việt Nam, dẫu biết rằng đâu đâu cũng hô hào khẩu hiệu Bình đẳng giới nhưng thực chất có bao nhiêu phụ nữ sống trong môi trường như thế có bao nhiêu ông chồng thực hiện được bình đẳng giới trong gia đình?. Hơn nữa nhận thức về những hành vi bạo hành trong gia đình còn chưa cao, đa số người bạo hành chỉ xem đó là những mâu thuẫn trong gia đình họ không xem đó là hành vi bạo lực trong gia đình và được pháp luật quy định. Họ cũng không biết được hậu quả nghiêm trọng gây ra từ những hành vi bạo lực của mình nạn nhân không là ai khác mà chính là vợ con và những người thân trong gia đình của mình những người sống trong tình trạng bạo hành thường xuyên tinh thần họ luôn trong tình trạng trầm uất sợ sệt hoảng loạn...
Thứ hai tư tưởng cam chịu của những người phụ nữ cũng là nguyên nhân góp phần cho hành vi bạo hành của các đấng ông chồng ngày một gia tăng. Mỗi khi bạo hành gia đình xảy ra hầu hết các chị em phụ nữ đều sợ mất mặt với hàng xóm và người thân nên cam chịu không nhờ ai can thiệp, họ một mình chịu đựng một mình chịu đựng nỗi đau và thế là bạo lực cứ thế âm thầm diễn ra trong một xã hội thu nhỏ (gia đình). Thiết nghĩ nếu chị V trong trong câu chuyện trên sau những lần đầu bị đánh đập như thế đừng dễ dàng bỏ qua mà hãy tỏ thái độ không đồng tình với những hành vi bạo lực của anh chồng, hãy tìm lúc thích hợp ngồi lại phân tích đúng sai bày tỏ quan điểm của mình về việc làm của chồng ngay vào lúc hai vợ chồng đã vui vẻ trở lại thì có lẽ tình trạng bạo lực ấy không thoải mái và vô tư diễn ra bất cứ lúc nào khi anh chồng nóng lên.
Điều cũng đáng nói và quan tâm là sự nhìn nhận và trách nhiệm của xã hội và các cơ quan chức năng trong việc can thiệp vào các trường hợp khi xảy ra bạo hành trong gia đình hành trong gia đình chưa cao. Ai cũng cho rằng đó là chuyện riêng của gia đình và xem như vợ (chồng) họ đang "dạy" nhau không liên quan đến mình việc vợ chồng đánh nhau có gì đâu mà can thiệp...chỉ khi nào xảy ra nghiêm trọng mới vào cuộc thì khi ấy quá quá muộn. Việc xử lý đối với những hành vi vi phạm bạo hành gia đình cũng chưa rõ ràng nên chưa làm gương để răn đe.
Vậy phải làm gì để hạn chế tình trạng bạo lực trong gia đình?
- Các cơ quan truyền thông cần tăng cường hơn nữa công tác tuyên truyền bằng các hình thức phong phú đa dạng và hiệu quả nhằm nâng cao nhận thức trong các tầng lớp nhân dân về bình đẳng giới về luật bảo vệ chăm sóc bà mẹ và trẻ em về hành vi về bạo lực gia đình; thông tin những hành vi vi phạm và hình thức xử phạt trong bạo hành gia đình để nhân dân hiểu rõ quyển và nghĩa vụ của mình trong việc phòng chống bạo lực gia đình. Tuyên truyền vận động nhân dân tích tực tham gia phát hiện và tố giác những hành vi bạo hành ...
Là phụ nữ chúng ta cần phải ý thức trong việc tự bảo vệ mình phải biết tôn trọng bản thân không thể xem việc bị đánh đập hành hạ về thể xác và tình thần là việc làm được phép của các ông chồng hãy lên tiếng bảo vệ chính mình.
Về phía các cơ quan chức năng và đoàn thể cũng cần tăng cường hơn nữa công tác tham gia hòa giải nhằm phòng chống những hậu quả nghiêm do bạo lực trong gia đình gây ra. Phải có hình thức xử lý nghiêm với những hành vi bạo lưc trong gia đình.